ନିୟମ ଭାଙ୍ଗିଲେ କାମ ହେବ ବେଆଇନ
ଆମ ଗାଁ, ଆମ ବିକାଶ: ଓଡିଶାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଧ୍ୟମ ହେଉଛି 'ପଲ୍ଲୀସଭା'। ପ୍ରତି ପଞ୍ଚାୟତରେ ଏହି ସଭା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। କିନ୍ତୁ ଅନେକ ସମୟରେ ସାଧାରଣ ଲୋକେ ଏହାର ନିୟମାବଳୀ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ବିଷୟରେ ଅଜ୍ଞ ଥାଆନ୍ତି। ଆଜି ଆମେ ଜାଣିବା ପଲ୍ଲୀସଭା କିପରି ହୁଏ ଏବଂ ଏଥିରେ କୋରମ୍ (Quorum) ନିୟମର ଗୁରୁତ୍ୱ କ’ଣ।
ପଲ୍ଲୀସଭା କ’ଣ? (What is Palli Sabha?)
ସରଳ ଭାଷାରେ କହିଲେ, ଗ୍ରାମର ସମସ୍ତ ଭୋଟରଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ସଭାକୁ ପଲ୍ଲୀସଭା କୁହାଯାଏ। ଗାଁର ବିକାଶ ପାଇଁ କେଉଁ ଯୋଜନା ଆବଶ୍ୟକ, ହିତାଧିକାରୀ ଚୟନ ଏବଂ ଗତ ବର୍ଷର ଖର୍ଚ୍ଚ ଅଟକଳର ସମୀକ୍ଷା ଏହି ସଭାରେ କରାଯାଏ।
ପଲ୍ଲୀସଭା ବୈଠକ କେମିତି ହୁଏ? (The Procedure)
ଓଡିଶା ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତି ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଅତିକମରେ ଦୁଇଥର ପଲ୍ଲୀସଭା ବସିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସାଧାରଣତଃ ଜାନୁଆରୀ-ଫେବୃଆରୀ (ବଜେଟ୍ ପୂର୍ବରୁ) ଏବଂ ମେ-ଜୁନ୍ (ବାର୍ଷିକ ହିସାବ ପାଇଁ) ମାସରେ ଏହା ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ।
- ସୂଚନା: ସଭା ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଅତିକମରେ ୭ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଡାକବାଜି ଯନ୍ତ୍ର (ମାଇକ୍) କିମ୍ବା ନୋଟିସ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସୂଚନା ଦିଆଯିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
- . ଉପସ୍ଥିତି: ୱାର୍ଡ ମେମ୍ବର, ସରପଞ୍ଚ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜନତା ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତି।
- ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା: ପଲ୍ଲୀସଭାରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ୱାର୍ଡର ୱାର୍ଡ ମେମ୍ବର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରନ୍ତି।
- ଆଲୋଚନା: ଗାଁର ସମସ୍ୟା, ପାନୀୟ ଜଳ, ରାସ୍ତାଘାଟ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭଳି ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୁଏ। ସରକାରୀ ଯୋଜନାର ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ତାଲିକା ପଢ଼ି ଶୁଣାଯାଏ ଏବଂ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଏ।
ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ: 'କୋରମ୍' ନିୟମ (The Quorum Rule)
ପଲ୍ଲୀସଭା ବୈଠକ ବୈଧ ହେବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହାକୁ 'କୋରମ୍' କୁହାଯାଏ।
- ନିୟମ: ପଲ୍ଲୀସଭାରେ ସମସ୍ତ ଭୋଟରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅତିକମରେ ଏକ-ଦଶମାଂଶ (1/10th) ଲୋକ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବା ଜରୁରୀ।
- ମହିଳାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ: ମୋଟ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅତିକମରେ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ (1/3rd) ମହିଳା ହେବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
କୋରମ୍ ନିୟମ ଭାଙ୍ଗିଲେ କ’ଣ ହୁଏ?
ଯଦି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ କୋରମ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନ ହୁଏ, ତେବେ ସଭାକୁ ବାତିଲ କରାଯାଏ।
- ବେଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟ: କୋରମ୍ ଅଭାବରୁ ଯଦି ସରପଞ୍ଚ କିମ୍ବା ଅଧିକାରୀମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ପାରିତ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ହିତାଧିକାରୀ ଚୟନ କରନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେଆଇନ (Illegal) ଅଟେ। ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଆଇନଗତ ଭାବେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇପାରେ ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରେ।
ସିଧା ହେବ ଜେଲ୍! ଯଦି ସରକାରୀ ପାଣ୍ଠିର ଦୁର୍ନୀତି ପାଇଁ ମିଥ୍ୟା ପଲ୍ଲୀସଭା ରେକର୍ଡ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ, ତେବେ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ୧୦୦ଟି କାର୍ଯ୍ୟ
୧. ଗ୍ରାମର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ବିକାଶ ପାଇଁ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।
୨. ପଲ୍ଲୀସଭା ଓ ଗ୍ରାମସଭା ଆୟୋଜନ କରିବା।
୩. ଗ୍ରାମର ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ଓ ମରାମତି।
୪. ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା।
୫. ଗ୍ରାମର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା।
୬. ନାଳୀ ଓ ଡ୍ରେନେଜ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ।
୭. ସରକାରୀ ଯୋଜନାର ହିତାଧିକାରୀ ଚୟନ।
୮. ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା।
୯. ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସ ଯୋଜନାରେ ଘର ଯୋଗାଇ ଦେବା।
୧୦. ରାସ୍ତା ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଲାଇଟ୍ ଲଗାଇବା।
୧୧. ହାଟ ଓ ବଜାର ପରିଚାଳନା।
୧୨. ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାର ବିକାଶରେ ସହଯୋଗ।
୧୩. ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିଚାଳନା କମିଟିକୁ ସହାୟତା।
୧૪. ଅଙ୍ଗନୱାଡ଼ି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକର ତଦାରଖ।
୧୫. ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଟୀକାକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ।
୧୬. ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରଚାର।
୧୭. ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପଞ୍ଜୀକରଣ।
୧୮. ସାର୍ବଜନୀନ ସମ୍ପତ୍ତିର ତଦାରଖ।
୧୯. କୃଷି ଓ କୃଷିଜାତ ସାମଗ୍ରୀର ବିକାଶ।
୨୦. ପଶୁପାଳନ ଓ ଗୋସମ୍ପଦ ସୁରକ୍ଷା।
୨୧. ମତ୍ସ୍ୟଚାଷର ବିକାଶ ପାଇଁ ପୋଖରୀ ପରିଚାଳନା।
୨୨. ସାମାଜିକ ବନୀକରଣ ଓ ବୃକ୍ଷରୋପଣ।
୨୩. କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ।
୨୪. ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ବିଦ୍ୟୁତକରଣ।
୨୫. ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ।
୨୬. ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଓ ଜନଜାତିଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ।
୨૭. ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଗଙ୍କୁ ସହାୟତା।
୨୮. ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ବିଧବା ଭତ୍ତା ବଣ୍ଟନ।
୨୯. ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସମୟରେ ତ୍ରାଣ କାର୍ଯ୍ୟ।
୩୦. ସାଧାରଣ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା (PDS) ର ତଦାରଖ।
୩୧. ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ (SHG) କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା।
୩୨. ଯୁବକଙ୍କ ପାଇଁ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ତାଲିମ।
୩୩. ଗ୍ରାମୀଣ କ୍ରୀଡ଼ା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ।
୩୪. ସାମାଜିକ ସଦ୍ଭାବନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା।
୩୫. ଗ୍ରାମ ସମ୍ପତ୍ତିର ସୁରକ୍ଷା।
୩୬. ସ୍ଥାନୀୟ ଟିକସ ଆଦାୟ।
୩୭. ଗ୍ରାମ ପାଣ୍ଠିର ହିସାବ ରଖିବା।
୩୮. ସରକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ପ୍ରଚାର।
୩୯. ଅଗ୍ନି ନିର୍ବାପକ ସେବା ସଚେତନତା।
୪୦. ଶ୍ମଶାନ ଓ କବରସ୍ଥାନର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ।
୪୧. ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ।
୪୨. ମଦ୍ୟପାନ ନିବାରଣ ଅଭିଯାନ।
୪୩. ବାଲ୍ୟ ବିବାହ ରୋକିବା।
୪୪. ଶୌଚାଳୟ ନିର୍ମାଣ ଓ ବ୍ୟବହାର।
୪୫. ଗ୍ରାମୀଣ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିକାଶ।
୪୬. କୁଟୀର ଶିଳ୍ପକୁ ସହାୟତା।
୪୭. ବ୍ୟବସାୟିକ ଅନୁମତି ଓ ଲାଇସେନ୍ସ।
୪୮. ବନ୍ୟା ଓ ବାତ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତି।
୪୯. ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣାଣି।
୫୦. ସାମାଜିକ ଅଡ଼ିଟ୍।
୫୧. ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଚେକ୍ ଡ୍ୟାମ୍ ନିର୍ମାଣ।
୫୨. ମାଟି କ୍ଷୟ ରୋକିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ।
୫୩. ଖେଳ ପଡ଼ିଆର ଉନ୍ନତିକରଣ।
୫૪. ଗାଁର ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।
୫୫. ସୂଚନା ଫଳକ ଲଗାଇବା।
୫୬. କମ୍ପ୍ୟୁଟରୀକରଣ ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟ।
୫୭. ଗ୍ରାମୀଣ ପାଠାଗାର ପରିଚାଳନା।
୫୮. ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଙ୍ଗନୱାଡ଼ି ପରିସର ସଜାଡ଼ିବା।
୫୯. ମଶା ନିରାକରଣ ଓ ପରିମଳ ସଚେତନତା।
୬୦. ମହିଳା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିବିର ଆୟୋଜନ।
୬୧. ବେକାର ଯୁବକଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ସୂଚନା।
୬୨. ପଶୁ ଚିକିତ୍ସା ଶିବିର।
୬୩. ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଦିବସ ପାଳନ।
୬୪. ଗରିବ ପରିବାରଙ୍କୁ ମାଗଣା ଚିକିତ୍ସା ସହାୟତା।
୬୫. ନାଳୀ ସଫେଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ।
୬୬. ପାର୍କ ନିର୍ମାଣ।
୬૭. ଯାତାୟାତ ସୁବିଧା ପାଇଁ ପୋଲ ନିର୍ମାଣ।
୬୮. ରାସ୍ତା ଆଲୋକକରଣର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ।
୬୯. ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାରତ ମିଶନର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା।
୭୦. ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଉତ୍ସବ।
୭୧. କୃଷି ମେଳା ଆୟୋଜନ।
୭୨. କମ୍ପୋଷ୍ଟ ଖତ ତିଆରି।
୭୩. ସୌର ଶକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ।
୭૪. ବଜାରରେ ଓଜନ ମାପକ ଯାଞ୍ଚ।
୭୫. ଗୋଷ୍ଠୀ ଭବନ ନିର୍ମାଣ।
୭୬. ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଲିଙ୍କେଜ୍ ସହାୟତା।
୭୭. ସାକ୍ଷରତା ଅଭିଯାନ।
୭୮. ପିଲାଙ୍କ ସ୍କୁଲ୍ ପୋଷାକ ଓ ବହି ବଣ୍ଟନ ତଦାରଖ।
୭୯. ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମ ସହାୟତା।
୮୦. ଭିନ୍ନକ୍ଷମଙ୍କୁ ସାମଗ୍ରୀ ବଣ୍ଟନ।
୮୧. ଗ୍ରାମୀଣ ହାଟର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉନ୍ନତି।
୮୨. ପାଣି ପମ୍ପ ମରାମତି।
୮୩. ଧାନ ମଣ୍ଡି ପରିଚାଳନାରେ ସହଯୋଗ।
୮૪. କୃଷକଙ୍କ ପାଇଁ ସାର ଓ ବିହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା।
୮୫. ଜୈବିକ ଚାଷକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ।
୮୬. ଗ୍ରାମର ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ।
୮૭. ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତା।
୮୮. ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଚେତନତା।
୮୯. ବିପନ୍ନ ମହିଳାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା।
୯୦. କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜନ।
୯୧. ପଞ୍ଚାୟତ ରେକର୍ଡର ସୁରକ୍ଷା।
୯୨. ଇ-ଗଭର୍ନାନସ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା।
୯୩. ଜନଗଣନା କାର୍ଯ୍ୟରେ ସହଯୋଗ।
୯૪. ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନାରେ ସହଯୋଗ।
୯୫. ମୃତ୍ତିକା ପରୀକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ।
୯୬. ସାମାଜିକ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ପଡ଼ିଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା।
୯୭. ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଆଇନଗତ ପରାମର୍ଶ।
୯୮. ସବୁଜ ଗାଁ ଅଭିଯାନ।
୯୯. ଅନାଥ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଜନା।
୧୦୦. ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା।
ନିଷ୍କର୍ଷ:
ତେଣୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ପଲ୍ଲୀସଭାରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ଏବଂ ନିଜ ଗାଁର ବିକାଶରେ ସାମିଲ ହେବା। ଆସନ୍ତୁ, ସଚେତନ ହେବା ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଗଠନରେ ସହଯୋଗ କରିବା।
