ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା (BNS) ଏବଂ IPC ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ: ଜାଣନ୍ତୁ କେମିତି ବଦଳିଗଲା ଆମ ଆଇନ
 |
| Indian Code of Justice |
ଆସନ୍ତୁ ସହଜ ଓ ସରଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ବୁଝିବା ଯେ BNS, ପୁରୁଣା IPC ଠାରୁ କେମିତି ଅଲଗା ଏବଂ ଏଥିରେ କେଉଁ ସବୁ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି।
୧. ଧାରା (Sections) ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ପୁରୁଣା IPC ତୁଳନାରେ BNS କୁ ଅଧିକ ସରଳ ଏବଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କରାଯାଇଛି:
- IPC ରେ ଥିଲା: ସୋଟାଲ୍ ୫୧୧ ଟି ଧାରା (Sections) ଥିଲା।
- BNS ରେ ଅଛି: ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାକୁ କମାଇ ୩୫୮ ଟି ଧାରା କରାଯାଇଛି। ଅନେକ ପୁରୁଣା ଓ ଅଦରକାରୀ ଧାରାକୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ କିଛି ଧାରାକୁ ଏକାଠି ଯୋଡ଼ି ଦିଆଯାଇଛି।
୨. ସବୁଠାରୁ ପରିଚିତ ଧାରାଗୁଡ଼ିକ ବଦଳିଗଲା
ଆମେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କିଛି ମୁଖ୍ୟ ଆଇନଗତ ଧାରାର ନମ୍ବର ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳିଯାଇଛି:
- ହତ୍ୟା (Murder): ପୂର୍ବରୁ ହତ୍ୟା ପାଇଁ IPC ଧାରା ୩୦୨ ଲାଗୁ ହେଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏବେ BNS ରେ ଏହା ଧାରା ୧୦୩ ହୋଇଯାଇଛି।
- ଠକେଇ (Cheating/420): ସାଧାରଣରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା "୪୨୦" ଧାରା ଏବେ ଇତିହାସ। IPC ୪୨୦ ବଦଳରେ ଏବେ BNS ର ଧାରା ୩୧୮ ଲାଗୁ ହେବ।
- ଦଙ୍ଗା ବା ବେଆଇନ ସଦଙ୍ଗାଭା (Unlawful Assembly): IPC ଧାରା ୧୪୪ ବଦଳରେ ଏବେ BNS ର ଧାରା ୧୮୭ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ।
- ଦେଶଦ୍ରୋହ (Sedition): ପୁରୁଣା IPC ର ଧାରା ୧୨୪-A (ଦେଶଦ୍ରୋହ) କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଉଠାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ବଦଳରେ ଦେଶର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଓ ସୁରକ୍ଷାକୁ ବିପଦରେ ପକାଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ BNS ଧାରା ୧୫୨ (ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ଏକତା ଓ ଅଖଣ୍ଡତାକୁ ବିପଦରେ ପକାଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ) ଅଣାଯାଇଛି।
୩. ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟାୟ
ପୁରୁଣା IPC ରେ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅପରାଧର ଧାରାଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଛିନ୍ନଛତ୍ର ହୋଇ ରହିଥିଲା। କିନ୍ତୁ BNS ରେ ଏଥିପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟାୟ (Chapter 5) ତିଆରି କରାଯାଇଛି, ଯାହାର ନାମ "ମହିଳା ଏବଂ ଶିଶୁ ବିରୋଧୀ ଅପରାଧ"।
- ନକଲି ପରିଚୟ ଦେଇ ବିବାହ: ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ପରିଚୟ ଲୁଚାଇ, ମିଛ ଚାକିରି ବା ପଦବୀର ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଖାଇ କୌଣସି ମହିଳାଙ୍କ ସହ ବିବାହ କିମ୍ବା ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି, ତେବେ ତାହାକୁ BNS ରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅପରାଧ ଭାବେ ଗଣାଯାଇ ୧୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି।
- ଗଣବଳାତ୍କାର (Gang Rape): ଏହି ଅପରାଧ ପାଇଁ କଠୋର ଦଣ୍ଡ ସହ ନାବାଳିକାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ବା ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡର ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରାବଧାନ ରହିଛି।
୪. "ହିଟ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ରନ୍" (Hit and Run)ପାଇଁ କଠୋର ନିୟମ
ପୂର୍ବରୁ ଗାଡ଼ି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟାଇ ପଳାଇଲେ ସହଜରେ ଜାମିନ ମିଳିଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ BNS ଅଧୀନରେ ନିୟମ ଅତି କଡ଼ାକଡ଼ି ହୋଇଛି:
- ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ବେପରୁଆ ଭାବେ ଗାଡ଼ି ଚଲାଇ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟାନ୍ତି ଏବଂ ପୋଲିସ୍ କିମ୍ବା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ଙ୍କୁ ସୂଚନା ନଦେଇ ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ପଳାଇ ଯାଆନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ୧୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ସଜା ଏବଂ ବଡ଼ ଧରଣର ଜରିମାନା ସହିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
୫. ପ୍ରଥମ କରି ସାମିଲ ହେଲା "ଗୋଷ୍ଠୀ ସେବା" (Community Service)
BNS ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏକ ମାନବୀୟ ଏବଂ ସଂସ୍କାରମୂଳକ ଦଣ୍ଡ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଯାହାକୁ Community Service ବା ଗୋଷ୍ଠୀ ସେବା କୁହାଯାଏ। ନେଏ
- ଛୋଟ ମୋଟ ଅପରାଧ (ଯେପରିକି ଛୋଟ ଚୋରି, ମଦ୍ୟପାନ କରି ହଙ୍ଗାମା କରିବା କିମ୍ବା କୋର୍ଟ ଅବମାନନା) ପାଇଁ ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଜେଲ୍ ନପଠାଇ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ କାମ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇପାରିବ। ଯେପରିକି— ସରକାରୀ ହସ୍ପିଟାଲ୍ରେ ସେବା କରିବା, ଗଛ ଲଗାଇବା କିମ୍ବା ସଫେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା। ଏହାଦ୍ୱାରା ଜେଲ୍ଗୁଡ଼ିକରେ କଏଦୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମିବ।
୬. ଆତଙ୍କବାଦ ଏବଂ ସଂଗଠିତ ଅପରାଧର ନୂଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା
- ଆତଙ୍କବାଦ (Terrorism): ପୂର୍ବରୁ ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ କେବଳ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଇନ (ଯେପରିକି UAPA) ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏବେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଦେଶର ସାଧାରଣ ଦଣ୍ଡ ଆଇନ (BNS) ରେ ଆତଙ୍କବାଦକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି।
- ସଂଗଠିତ ଅପରାଧ (Organized Crime): ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟର, ବେଆଇନ ଜୁଆ ଆଡ୍ଡା, ମାନବ ଚାଲାଣ ଏବଂ ସାଇବର ଅପରାଧ କରୁଥିବା ସଂଗଠିତ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ BNS ରେ କଠୋର ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ହୋଇଛି।
୭. ଡିଜିଟାଲ୍ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ପ୍ରମାଣକୁ ମାନ୍ୟତା
ଆଧୁନିକ ଯୁଗକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି BNS ରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ମାଧ୍ୟମକୁ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି:
- ଏବେ ସମନ, ନୋଟିସ୍, ଏବଂ କୋର୍ଟର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭାବେ (ଇମେଲ୍, ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ମାଧ୍ୟମ) ପଠାଯାଇପାରିବ।
- ସର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଜବତ (Search and Seizure) ସମୟରେ ପୋଲିସ୍ ପାଇଁ ଭିଡିଓଗ୍ରାଫି କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି, ଯଦ୍ଦ୍ୱାରା ପୋଲିସ୍ କୌଣସି ନିରୀହ ଲୋକଙ୍କୁ ମିଛ କେସ୍ରେ ଫସାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।
ଉପସଂହାର:
ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା (BNS) କେବଳ ଆଇନର ନାମ ବଦଳାଇ ନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ଭାରତର ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଆଧୁନିକ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ। ଏହା ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ପୋଲିସ୍ ଏବଂ କୋର୍ଟ କଚେରୀର ଦୀର୍ଘ ଦିନର ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
ଆଇନଗତ ସଚେତନତା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସୁରକ୍ଷା। ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହିଭଳି ନୂଆ ଆଇନ ଏବଂ ନିୟମ ବିଷୟରେ ସହଜରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଆମ ୱେବସାଇଟ୍ OdiaLaw.in କୁ ନିୟମିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମ ଫେସବୁକ୍ ପେଜ୍ "ଆମ ଆଇନ ଆମ ଅଧିକାର" କୁ ଲାଇକ୍ ଓ ଫଲୋ କରନ୍ତୁ।
Tags:
New Criminal Laws
 କ’ଣ? ଜାଣନ୍ତୁ IPC ଠାରୁ ଏହା କେମିତି ଅଲଗା | Indian Nyaya Sanhita (BNS) in Odia){kind=link}