 |
| BNS Act |
Hit and Run ନୂଆ ଆଇନ: ଗାଡ଼ି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟାଇ ପଳାଇଲେ ୧୦ ବର୍ଷ ଜେଲ୍! ଜାଣନ୍ତୁ ନୂଆ BNS ନିୟମ
ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରୁ ଚାଲିଆସୁଥିବା ୧୬୪ ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ଆଇନ ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା (IPC) ସ୍ଥାନରେ ଏବେ ଦେଶରେ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା (BNS) ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ଏହି ନୂଆ ଆଇନରେ ଅନେକ ବଡ଼ ଏବଂ କଠୋର ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ Hit and Run ବା 'ଗାଡ଼ି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟାଇ ପଳାଇବା' ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆଇନ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଆଲୋଚିତ ଏବଂ କଠୋର ହୋଇଛି।
ଆପଣଙ୍କର ୱେବସାଇଟ୍ OdiaLaw.in ଏବଂ "ଆମ ଆଇନ ଆମ ଅଧିକାର" ପେଜ୍ର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କୁ ନୂଆ ଆଇନ ବିଷୟରେ ସଠିକ୍ ଏବଂ ସରଳ ସୂଚନା ଦେବା। ଆଜିର ଏହି ଆର୍ଟିକିଲ୍ରେ ଆମେ ଜାଣିବା, Hit and Run ନୂଆ ଆଇନ କ’ଣ, ପୁରୁଣା IPC ଠାରୁ ଏହା କେମିତି ଅଲଗା ଏବଂ ନୂଆ BNS ଧାରା ୧୦୬(୨) ରେ କ’ଣ ଅଛି ଦଣ୍ଡର ପ୍ରାବଧାନ।
ହିଟ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ରନ୍ (Hit and Run) କ’ଣ?
ପ୍ରଥମେ ବୁଝିବାକୁ ହେବ ଯେ Hit and Run କ’ଣ? ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଗାଡ଼ି (Vehicle) ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟାନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିର ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ କିମ୍ବା ସେ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୋଲିସ୍ କିମ୍ବା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ଙ୍କୁ ସୂଚନା ନଦେଇ ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ପଳାଇ ଯାଆନ୍ତି, ତେବେ ତାହାକୁ Hit and Run ବା 'ହିଟ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ରନ୍' କୁହାଯାଏ।
IPC vs BNS: କ’ଣ ଥିଲା ପୁରୁଣା ନିୟମ ଏବଂ କ’ଣ ଅଛି ନୂଆ ନିୟମ?
ପୁରୁଣା IPC (Indian Penal Code) ଏବଂ ନୂଆ BNS (Bharatiya Nyaya Sanhita) ମଧ୍ୟରେ Hit and Run ଆଇନରେ ଏକ ବଡ଼ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା:
୧. ପୁରୁଣା IPC ନିୟମ (ବାତିଲ)
- ପୁରୁଣା IPC ର ଧାରା ୩୦୪-A (ଅବହେଳା ଯୋଗୁଁ ମୃତ୍ୟୁ) ଅଧୀନରେ Hit and Run କେସ୍ର ବିଚାର ହେଉଥିଲା।
- ଏହି ଧାରା ଅନୁସାରେ, ଯଦି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ କାହାର ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ତେବେ ଗାଡ଼ି ଚାଳକଙ୍କୁ କେବଳ ୨ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ହେଉଥିଲା କିମ୍ବା ଜରିମାନା, କିମ୍ବା ଉଭୟ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଉଥିଲା।
- ଏହା ଏକ Bailable Offense ବା ଜାମିନ-ଯୋଗ୍ୟ ଅପରାଧ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଥାନାରୁ ହିଁ ସହଜରେ ଜାମିନ ମିଳିଯାଉଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ଚାଳକମାନେ ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ପଳାଇବା ପାଇଁ ଭୟ କରୁନଥିଲେ।
୨. ନୂଆ BNS ନିୟମ (ଲାଗୁ)
- ନୂଆ BNS ଆଇନରେ Hit and Run ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏବଂ କଠୋର ଧାରା ୧୦୬(୨) ଅଣାଯାଇଛି।
- ଏହି ନୂଆ BNS ଧାରା ୧୦୬(୨) ଅନୁସାରେ, ଯଦି ଜଣେ ଚାଳକ ଗାଡ଼ି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟାଇ, ପୋଲିସ୍ ବା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ପଳାଇ ଯାଆନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ୧୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇପାରିବ।
- ଏହା ସହିତ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଜରିମାନା ମଧ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୭ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି।
ଯଦି ଚାଳକ ପୋଲିସ୍କୁ ସୂଚନା ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ କ’ଣ ହେବ?
ଏହା ଏକ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ, ଯାହାକୁ ଅନେକ ଲୋକ ବୁଝିପାରୁନାହାନ୍ତି। Hit and Run ନୂଆ ଆଇନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଚାଳକମାନଙ୍କୁ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟାଇବା ପାଇଁ ଭୟ କରାଇବା ଏବଂ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା। ନୂଆ ଆଇନରେ କୋହଳ ନିୟମ ମଧ୍ୟ ଅଛି
BNS ଧାରା ୧୦୬(୧) ର କୋହଳ ନିୟମ:
- ଯଦି କୌଣସି ଚାଳକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୁଲ୍ ବଶତଃ ଗାଡ଼ି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟେ, ଏବଂ ସେ ପଳାଇବା ବଦଳରେ ନିଜେ, ତୁରନ୍ତ ନିକଟସ୍ଥ ପୋଲିସ୍ ଥାନା କିମ୍ବା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ସେହି କେସ୍ଟି Hit and Run ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ ହେବ ନାହିଁ।
- ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଚାଳକଙ୍କୁ BNS ଧାରା ୧୦୬(୧) ଅନୁସାରେ ସର୍ବାଧିକ ୫ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଏବଂ ଜରିମାନା ହୋଇପାରିବ।
- ଅର୍ଥାତ୍: ଯଦି ଆପଣ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟାଇ పଳାଇବା ବଦଳରେ, ପୋଲିସ୍କୁ ଜଣାନ୍ତି ଏବଂ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କୁ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କୁ କୋହଳ ଦଣ୍ଡ (୫ ବର୍ଷ) ମିଳିବ। କିନ୍ତୁ ପଳାଇଲେ କଠୋର ଦଣ୍ଡ (୧୦ ବର୍ଷ) ମିଳିବ।
ଚାଳକ ସଂଘ ଏହି ଆଇନକୁ ବିରୋଧ କାହିଁକି କରୁଛନ୍ତି?
Hit and Run ନୂଆ ଆଇନକୁ ନେଇ ସାରା ଦେଶରେ ଟ୍ରକ୍ ଏବଂ ବସ୍ ଚାଳକ ସଂଘ ପକ୍ଷରୁ ବଡ଼ ଧରଣର ବିରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା। ସେମାନଙ୍କର ବିରୋଧର ମୁଖ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଥିଲା:
୧. "ଗଣଶାସନ" (Mob Lynching) ର ଭୟ: ଚାଳକମାନଙ୍କର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଯଦି ସେମାନେ ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ରହିବେ ଏବଂ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ, ତେବେ ଉତ୍ତ୍ୟକ୍ତ ଜନତା ସେମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ।
୨. ଅଜାଣତରେ ପଳାଇବା: କିଛି ଦୁର୍ଘଟଣା ଏଭଳି ଘଟେ, ଯେଉଁଥିରେ ଚାଳକଙ୍କ ଭୁଲ୍ ନଥାଏ। କିନ୍ତୁ ୧୦ ବର୍ଷ ଜେଲ୍ ଏବଂ ୭ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଜରିମାନା ଶୁଣି ଚାଳକମାନେ ନିଜର ଭୁବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଉତ୍ତର: ଏହି ବିରୋଧ ପରେ ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ନୂଆ Hit and Run ଆଇନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସବୁ ଚାଳକ ସଂଘଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ଏହି ଆଇନ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି କି ନାହିଁ, ସେଥିପାଇଁ ସରକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ହେବ।
ଉପସଂହାର:
ନୂଆ Hit and Run ଆଇନ ଚାଳକମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ସତର୍କ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱବାନ କରିବା ପାଇଁ ଅଣାଯାଇଛି। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଗାଡ଼ି ଚଲାଇବା ବେଳେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ ର ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ମାନବିକତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ଆଇନଗତ ସଚେତନତା ହିଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହିଭଳି ନୂଆ ଆଇନ ଏବଂ ନିୟମ ବିଷୟରେ ସହଜରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଆମ ୱେବସାଇଟ୍ OdiaLaw.in କୁ ନିୟମିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମ ଫେସବୁକ୍ ପେଜ୍ "ଆମ ଆଇନ ଆମ ଅଧିକାର" କୁ ଲାଇକ୍ ଓ ଫଲୋ କରନ୍ତୁ।
