ଆବାସ ଘର ପାଇଁ ଟଙ୍କା ମାଗିଲେ ସିଧା ହେବ ଜେଲ୍! ଗାଁ ଲୋକେ ଜାଣିନଥିବା ଏହି ଆଇନଗତ ନିୟମ ନବଦଳାଇଲେ ସବୁଦିନ ଠକାମିର ଶିକାର ହେବେ
ଗାଁ ଗହଳିରେ ପ୍ରାୟତଃ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ— ପିଏମ୍ ଆବାସ ଯୋଜନା (PM Awas Yojana) ରେ ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ନାଁ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଅସାଧୁ ୱାର୍ଡ ମେମ୍ବର, ଦଲାଲ୍ କିମ୍ବା ପଞ୍ଚାୟତର ବାବୁମାନେ କହିଥାନ୍ତି, "୨୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଦିଅ, ନହେଲେ ଲିଷ୍ଟରୁ ନାଁ କାଟିଦେବୁ କିମ୍ବା ଜିଓ-ଟ୍ୟାଗିଂ (Geo-tagging) କରିବୁ ନାହିଁ।"
ଗରିବ ଲୋକମାନେ ନିଜର ହକ୍ ପାଇଁ ନିଜ ପକେଟରୁ କଷ୍ଟ ଅର୍ଜିତ ଟଙ୍କା ଲାଞ୍ଚ ଆକାରରେ ଦେଇଦିଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି? ସରକାରୀ ଯୋଜନାରେ ଲାଞ୍ଚ ମାଗିବା କିମ୍ବା ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦେଇ ଦୁର୍ନୀତି କରିବା ଏକ ସଙ୍ଗୀନ ଅପରାଧ। ଜଣେ ସଚେତନ ନାଗରିକ ହିସାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣିବାକୁ ହେବ ଯେ, ଏହିପରି ଭ୍ରଷ୍ଟାଚାର ବିରୁଦ୍ଧରେ କେଉଁ ଆଇନଗତ ଧାରା (IPC/BNS) ଲାଗୁ ହୁଏ ଏବଂ ଆପଣ କେମିତି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ। ଆସନ୍ତୁ ଆଜି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟତା ବୁଝିବା।
୧. ଆବାସ ଯୋଜନାରେ ଦୁର୍ନୀତି (Corruption) କଲେ କେଉଁ ଆଇନଗତ ଧାରା ଲାଗୁ ହୁଏ?
- ଭ୍ରଷ୍ଟାଚାର ନିବାରଣ ଆଇନ (Prevention of Corruption Act, 1988): ଏହି ଆଇନର ଧାରା ୭ ଅନୁସାରେ, କୌଣସି ବି ସରକାରୀ ବାବୁ ନିଜ କାମ ପାଇଁ ଆଇନଗତ ଦରମା ବ୍ୟତୀତ ଅଲଗା କୌଣସି ଲାଞ୍ଚ ବା ପଇସା ମାଗିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯଦି ସେ ଏମିତି କରନ୍ତି, ତେବେ ସିଧାସଳଖ ୩ ରୁ ୭ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ମିଳିବାର ପ୍ରାବଧାନ ରହିଛି।
- ଠକାମି ଓ ଜାଲିଆତି (IPC Section 420 / New BNS Section 318): ଯଦି କୌଣସି ଦଲାଲ୍ ଆପଣଙ୍କୁ "ମୁଁ ଆବାସ ଘର କରାଇଦେବି" କହି ମିଛ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ପଇସା ନିଏ, ତେବେ ତାହା ଠକାମି ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ ହେବ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ୭ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ହୋଇପାରେ।
- ଅପରାଧିକ ବିଶ୍ୱାସଭଙ୍ଗ (IPC Section 409 / New BNS Section 316): ସରକାରୀ ପାଣ୍ଠିକୁ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଲାଭ ପାଇଁ ହେରଫେର କଲେ ଏହି ଧାରା ଲାଗୁ ହୁଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ୧୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଶ୍ରମ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ମିଳିପାରେ।
୨. ଦଲାଲ୍ ଓ ଭ୍ରଷ୍ଟ ବାବୁମାନଙ୍କୁ କେମିତି ସାବାଡ଼ କରିବେ? (How to Complain)
ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ସହିତ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ଗାଁର କୌଣସି ଗରିବ ପରିବାର ସହ ଆବାସ ଯୋଜନାକୁ ନେଇ ଅନ୍ୟାୟ ହେଉଛି, ତେବେ ଘରେ ଚୁପ୍ ନବସି ଏହି ୩ଟି ପଦକ୍ଷେପ ତୁରନ୍ତ ଦିଅନ୍ତୁ
- ଭିଜିଲାନ୍ସ କିମ୍ବା ଆଣ୍ଟି-କରପ୍ସନ୍ ହେଲ୍ପଲାଇନ: ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଭିଜିଲାନ୍ସ ବିଭାଗ (Vigilance Department) ର ଟୋଲ୍-ଫ୍ରି ନମ୍ବର କିମ୍ବା ସ୍ଥାନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଲିଖିତ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ଟଙ୍କା ମାଗୁଥିବା ସମୟର ଅଡିଓ କିମ୍ବା ଭିଡିଓ ରେକର୍ଡିଂ ଥିଲେ ତାହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରମାଣ ଭାବେ କାମ କରିବ।
- ବିଡିଓ (BDO) କିମ୍ବା ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କୁ ଅଭିଯୋଗ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ (Grievance Cell) ଆପଣ ନିଜ ସାହି ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଲିଖିତ ଅଭିଯୋଗ କରିପାରିବେ।
- RTI ବା ସୂଚନା ଅଧିକାର ବ୍ୟବହାର: ପଞ୍ଚାୟତରେ ଆବାସ ଯୋଜନାରେ କାହାକୁ କାହାକୁ ଘର ମିଳିଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଯୋଗ୍ୟତା କଣ, ତାହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲିଷ୍ଟ ଆପଣ RTI ମାଧ୍ୟମରେ PEO ଙ୍କଠାରୁ ମାଗିପାରିବେ।
ଜରୁରୀକାଳୀନ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ସେବା (Emergency & Safety)
- ସମନ୍ୱିତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ନମ୍ବର (ERSS): 112 (ପୋଲିସ, ନିଆଁ ଏବଂ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ନମ୍ବର)
- ପୋଲିସ ସହାୟତା: 100
- ଅଗ୍ନିଶମ ସେବା (Fire): 101
- ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ସେବା: 108
- ଜନନୀ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ (ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ): 102
- ସାଇବର ଅପରାଧ ହେଲ୍ପଲାଇନ: 1930
ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ହେଲ୍ପଲାଇନ (Social Welfare)
- ମହିଳା ହେଲ୍ପଲାଇନ: 181 କିମ୍ବା 1091
- ଶିଶୁ ସହାୟତା (Child Helpline): 1098
- ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ସହାୟତା: 14567 କିମ୍ବା 1090
- ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ସହାୟତା: 14456
ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଓ ସେବା (Govt Schemes & Utilities)
- ସୁଭଦ୍ରା ଯୋଜନା ହେଲ୍ପଲାଇନ: 14678
- ବିଦ୍ୟୁତ ସମସ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ (Electricity): 1912 କିମ୍ବା 1800-345-7122
- ରାଜ୍ୟ ପରିବହନ ବିଭାଗ (RTO/Transport): 1800-345-1073
- ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଡ଼କ ପରିବହନ (OSRTC Bus): 1800-345-1122
- ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ/ବାତ୍ୟା ସହାୟତା: 1070 କିମ୍ବା 1800-345-6797
